24 Ιουλ 2017

ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, Ο ΣΤΥΛΟΒΑΤΗΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (Μέρος 1o)



Μιχάλης Κ. Δερμιτζάκης
Δικηγόρος ε.τ., 
στέλεχος της «Κίνησης των 100…»



Α. ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ


  Μια συντεταγμένη και με τους κανόνες της σύγχρονης δημοκρατίας λειτουργούσα πολιτεία εδράζεται και λειτουργεί πάνω σε τρεις ξεχωριστές, ανεξάρτητες εξουσίες, τη νομοθετική, την εκτελεστική και τη δικαστική. Κάθε μια απ’ αυτές τις εξουσίες, ως ανεξάρτητος και αυτοδύναμος πυλώνας της πολιτείας και της δημοκρατίας, δεν υπεισέρχεται και δεν πρέπει να εισχωρεί στα καθήκοντα και  τις αρμοδιότητες της άλλης, για να μπορούν να λειτουργούν σωστά κράτος  και δημοκρατία.

  Σύμφωνα με το άρθρο 26 παραγρ. 3 του Συντάγματος, η δικαστική λειτουργία ασκείται από τα δικαστήρια και οι αποφάσεις τους εκτελούνται στο όνομα του Ελληνικού λαού. Χωρίς αυτήν δεν υπάρχει οργανωμένη και δημοκρατικά λειτουργούσα πολιτεία.

  Η δικαιοσύνη από την αρχαιότητα θεωρείτο ως η υπέρτατη, ιερή και θεία αρετή. Υπήρξε πάντα και είναι η καταφυγή, η ελπίδα και η απαντοχή κάθε αδικούμενου κατά παντός αδικούντος ή ασεβούντος εναντίον του. Ο Αισχύλος έγραφε ότι: «Η ιδέα της δικαιοσύνης έχει καθιερωθεί από την επίδραση της κοινωνικής ανάγκης». Ενώ ο Μολιέρος, Γάλλος θεατρικός συγγραφέας, θεωρούσε πως: «Η δικαιοσύνη είναι η μεγαλυτέρα αρετή εκείνου που διοικεί και η μόνη που σταματά τα παράπονα εκείνου που υπακούει». Και θα συμπληρώναμε  πως «η δικαιοσύνη, όπως και κάθε άλλη αρετή, είναι σοφία αλλά και σεβασμός της αξιοπρέπειας του ανθρώπου».

Β. Η απονομή της δικαιοσύνης


  1.-  Κατά τον Βολταίρο, διάσημο Γάλλο συγγραφέα, «Η ωραιοτέρα λειτουργία της ανθρωπότητος είναι η απόδοση της δικαιοσύνης», ενώ κατά το θυμόσοφο και φιλόσοφο λαό: «Οι στιγμές απονομής της δικαιοσύνης ομοιάζουν με τις στιγμές υψίστης θρησκευτικής λειτουργίας».

  2.-  Για τη σωστή όμως λειτουργία και απονομή της δικαιοσύνης είναι αναγκαία η ύπαρξη μερικών προαπαιτούμενων.
α. Η ύπαρξη γραπτών νόμων ή και εθιμικών κανόνων δικαίου, όταν το έθιμο έχει σε κάποιους τόπους δημιουργήσει δίκαιο. Νόμων και κανόνων που ρυθμίζουν τις σχέσεις των ατόμων μεταξύ τους και μεταξύ ιδιωτών και κράτους και αντίστροφα. Η έλλειψη κανόνων δικαίου σε κάποια κοινωνία ή η ενδεχόμενη άρνηση υποταγής των ατόμων σε αυτούς, καθιστούν άκρως προβληματική έως αδύνατη τη συνύπαρξή τους και θέτουν σε κίνδυνο τη λειτουργία των κοινωνιών τους!
β. Ύπαρξη ικανών δικαστικών λειτουργών, που να διαθέτουν τα απαραίτητα ουσιαστικά και τυπικά προσόντα, γνώσεις, μόρφωση, παιδεία και περίσσεια  αποθεμάτων ήθους και εντιμότητας, αποφασισμένων να επιτελέσουν εύορκα και με ηθική συνείδηση τα καθήκοντά τους, όπου τους τοποθετήσει η πολιτεία για να προσφέρουν υπηρεσία.
γ. Ύπαρξη κτιριακών εγκαταστάσεων, υλικοτεχνικών υποδομών, σύγχρονων ηλεκτρονικών μέσων, βιβλιοθηκών και του αναγκαίου  προσωπικού δικαστικών λειτουργών και γραμματέων για τη σωστή οργάνωση και λειτουργία της δικαιοσύνης, στις πόλεις της χώρας όπου βρίσκονται δικαστήρια. Και βέβαια υπεύθυνη για την υλοποίηση των προϋποθέσεων αυτών είναι η πολιτεία με τα αρμόδια όργανά της.

Γ. Ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και των λειτουργών της


  1.-  Κατά το άρθρο 87 παραγρ. 1 του Συντάγματος, οι δικαστές απολαμβάνουν δικαστικής και προσωπικής ανεξαρτησίας, ενώ κατά την παράγρ. 2 του ίδιου άρθρου, κατά την ενάσκηση των καθηκόντων τους υπόκεινται μόνο στο Σύνταγμα και τους νόμους. Αυτά επιτάσσει το Σύνταγμα. Ατυχώς όμως δε συμβαίνει πάντα έτσι, γιατί μερικές φορές αυτά είναι τα ζητούμενα.

  2.α.  Όχι σπάνια την εφαρμογή των συνταγματικών αυτών επιταγών εμποδίζουν παράγοντες εντός και εκτός δικαιοσύνης. Πρώτος σοβαρός παράγων είναι η πολυνομία. Παράγοντας όχι τωρινός αλλά παμπάλαιος από την αρχαιότητα. Ο  Τάκιτος Κλαύδιος, Ρωμαίος αυτοκράτορας, διαπίστωνε  πριν από 1800 χρόνια(!!) πως: «Όπου πληθώρα νόμων, εκεί και αισχρότητα των πολιτικών πραγμάτων». Η ίδια δυστυχώς κακοδαιμονία ταλανίζει και σήμερα τη δικαιοσύνη στην Ελλάδα και ταλαιπωρεί πολύ συχνά δικαστές, διαδίκους και πολίτες.
  β.  Παρατηρούνται όμως και φαινόμενα ψήφισης νόμων φωτογραφικών, εξυπηρέτησης συμφερόντων, κάλυψης παρανομιών. Ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις ψήφισης νόμων που ισχύουν για μια μέρα ή και λίγες μόνο ώρες, για ν’ ανακληθούν αμέσως μετά που όμως, στο μεταξύ διάστημα, έχουν δημιουργήσει νομικά τετελεσμένα!
  γ.  Και άλλοι, εξίσου σοβαροί, παράγοντες επηρεάζουν αρνητικά τη λειτουργία της. Η πολυδαίδαλη και γραφειοκρατική δικονομία. Οι αναπόφευκτες αναβολές στην εκδίκαση των υποθέσεων. Η σοβαρή έλλειψη προσωπικού σε δικαστικούς λειτουργούς και γραμματείς, η έλλειψη σύγχρονων υλικοτεχνικών υποδομών και εγκαταστάσεων. Και ακόμη
  δ.  Φαινόμενα διαφθοράς στο χώρο της δικαιοσύνης, με λειτουργούς της να καταχρώνται την εξουσία που διαθέτουν και να παραβιάζουν το νόμο και τον όρκο τους! Φαινόμενα τα οποία - αν και όχι πολύ συχνά - είναι όμως υπαρκτά, αφήνουν τη σκιά τους και τραυματίζουν το κύρος της (παραδικαστικά κυκλώματα, πειθαρχικές  και ποινικές παραβάσεις δικαστών κλπ).
  ε.  Δε λείπουν δυστυχώς και οι κομματικές και πολιτικές παρεμβάσεις ή απόπειρες παρεμβάσεων στη δικαιοσύνη και τους λειτουργούς της και προσπάθεια απαξίωσής τους, όταν οι αποφάσεις που λαμβάνουν ενοχλούν την εξουσία! Με τους πολίτες να παρακολουθούν με έντονο προβληματισμό, το τελευταίο μάλιστα διάστημα, φαινόμενα χείριστης συμπεριφοράς υψηλόβαθμων πολιτικών κατά της δικαιοσύνης και των λειτουργών της.

  3.-  Τέτοιοι όμως αρνητικοί παράγοντες και συμπεριφορές, είναι αυτονόητο πως, κλονίζουν το σεβασμό των πολιτών απέναντι στους νόμους, διαταράσσουν την κοινωνική γαλήνη, εμποδίζουν τη διαφάνεια, τραυματίζουν σοβαρά το κύρος της δικαιοσύνης και καθιστούν επίκαιρη, όσο ποτέ, τη ρήση του Σωκράτη (Ξενοφ. Απομν. Δ.11) πως: δε μπορεί κανείς να γίνει τέλειος πολίτης χωρίς τη δικαιοσύνη, «ουχ οίον τε άνευ δικαιοσύνης αγαθόν πολίτην γενέσθαι».

ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, Ο ΣΤΥΛΟΒΑΤΗΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (Μέρος 2o)

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Τα σχόλιά σας ...

Περισσότερα...

αναζήτηση


ενημέρωση με email

προσθέστε το email σας
για να λαμβάνετε ενημερώσεις
των νέων αναρτήσεων