5 Απρ 2016

Τι Είδους Παιδεία;


Απόστολος Ράντσιος


  Στο Κεφάλαιο για την παιδεία και ειδικότερα στο Άρθρο16 του Συντάγματος αναφέρεται: «Η παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του Κράτους και έχει ως σκοπό την ηθική, πνευματική, επαγγελματική και φυσική αγωγή των Ελλήνων, την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης και διάπλασής τους σε ελεύθερους και υπεύθυνους πολίτες». Παρόλο που το περιεχόμενο του Άρθρου αυτού προφανώς αναφέρεται σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για την υποχρεωτική εννιάχρονη υποχρεωτική εκπαίδευση, αλλά ασφαλώς και στο περιεχόμενο της προσχολικής αγωγής.

  Πώς μορφοποιείται, όμως, στην πράξη η ουσιωδέστατη αυτή συνταγματική επιταγή; Δεν χρειάζεται πολύς κόπος για να διαπιστωθεί, κρίνοντας από το αποτέλεσμα και τη νοοτροπία που έχει επικρατήσει σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας ότι πολύ επέχει η πραγματικότητα από την  επιτυχημένη εφαρμογή της πρόβλεψης του συντάγματος. Στο μεγάλο αυτό μέρος της κοινωνίας μας ο εθνομηδενισμός και σε πιο ήπια μορφή η χαλάρωση της ανησυχίας για τη διατήρηση της ελληνική μας ταυτότητας θριαμβεύουν.

  Η ικανοποίηση τριών στοιχείων φαίνεται ότι αποτελεί την αναγκαία τουλάχιστον, αν όχι και την ικανή συνθήκη, για την ικανοποίηση της συνταγματικής απαίτησης:
  • Η ανάλογη περιγραφή της διδακτέας ύλης περιλαμβανόμενων και των διδακτικών μονάδων κατά κεφάλαιο κάθε αντικειμένου.
  • Η συγγραφή διδακτικών βιβλίων και βοηθητικών βιβλίων διδασκαλίας, με περιεχόμενο που να συνάδει με την προηγούμενη παράγραφο και το βαθύτερο περιεχόμενο της συνταγματικής επιταγής. 
  • Η ανάλογη εκπαίδευση εκπαιδευτών, δηλαδή νηπιαγωγών, δασκάλων και καθηγητών μέσης εκπαίδευσης.
  Επιφυλάχτηκα ανωτέρω να θεωρήσω τα προαναφερόμενα ως ικανή συνθήκη για την επίτευξη του συγκεκριμένου σκοπού. Και τούτο γιατί δεν μπορεί να παραγνωρίζεται η συμβολή της οικογένειας, όπως επίσης και των μέσων μαζικής ενημέρωσης, στη διαμόρφωση του χαρακτήρα των πολιτών.

  Πριν απ΄ αυτά, όμως, είναι ανάγκη επίσης, να περιγραφούν με μεγαλύτερη λεπτομέρεια οι έννοιες που αναφέρονται στο σχετικό Άρθρο του συντάγματος. Με άλλα λόγια διαμέσου ποιάς ηθικής, πνευματικής, επαγγελματικής και φυσικής αγωγής θα αναπτυχθούν η εθνική και θρησκευτική συνείδηση, ώστε να διαπλαστούν ελεύθεροι και υπεύθυνοι πολίτες. Πώς αντιλαμβανόμαστε την εθνική και θρησκευτική συνείδηση και πώς τη διαμορφώνουμε; Πώς αντιλαμβανόμαστε την ελευθερία και την υπευθυνότητα των πολιτών; Κοντολογίς, ποιες είναι οι αρετές που πρέπει να καλλιεργηθούν για να ικανοποιηθεί η υπόψη ανάγκη;

  Στο κεφάλαιο για την παιδεία, του βιβλίου του «Η αναγέννηση του πολιτικού συστήματος» ο κ. Γ. Σούρλας κάνει μια τέτοια περιγραφή. Μπορεί να υιοθετηθεί ως θέση της Κίνησης των 100 για την παιδεία ύστερα από σχετική διαβούλευση μεταξύ των μελών της κίνησης. Ένα τέτοιο κείμενο θα μπορούσε να αποτελέσει την παρέμβασή μας στην επιτροπή για την παιδεία που έχει συγκροτηθεί και λειτουργεί.

  Η κρίσιμη παράμετρος πάντως για την ώρα είναι τα διδακτικά βιβλία και ειδικότερα, όσα έχουν σχέση με τη γλώσσα, την ιστορία, τα θρησκευτικά. Το περιεχόμενο των υφιστάμενων διδακτικών βιβλίων είναι ασύλληπτης και  ανατριχιαστικής ανευθυνότητας. Μεθοδεύει τον εκμαυλισμό των παιδιών προς κατευθύνσεις εθνομηδενιστικές. Υπάρχουν σχετικά δημοσιεύματα από εκπαιδευτικούς που έχουν ασχοληθεί με το ζήτημα και η Κίνηση των 100 μπορεί να γίνει φορέας διακίνησης τους για την ενημέρωση της κοινής γνώμης, με την έγκριση των συγγραφέων αν χρειάζεται.

  Όμως, μεσο-μακροπρόθεσμα, πρέπει να γίνει αντιληπτό, το ζήτημα της παιδείας ειδικότερα των κατώτερων βαθμίδων της, πρέπει να αντιμετωπιστεί με την ενθάρρυνση και κινητοποίηση νέων, που εμφορούνται από ανάλογες ιδέες και αρετές, να επιλέξουν το επάγγελμα του νηπιαγωγού, του δασκάλου, του καθηγητή μέσης εκπαίδευσης. Ας μην ξεχνάμε ότι σε κρίσιμες ώρες για το Έθνος, όπως πχ κατά τον Μακεδονικό Αγώνα, οι δάσκαλοι, και μάλιστα γυναίκες δασκάλες, σήκωσαν μεγάλο βάρος του αγώνα και πολλές θυσίασαν τη ζωή τους. Και σήμερα περνούμε κρίσιμες ώρες. Χρειαζόμαστε περισσότερη Ελλάδα.

  Εδώ και χρόνια, από την δεκαετία του ’50, πολλοί, αντιδρώντας στις κλειστές θύρες, που υπήρχαν τότε για πολλές δραστηριότητες, διαπίστωσαν ότι δεν υπήρχαν εμπόδια στην ελεύθερη πρόσβαση στην εκπαίδευση και επιδόθηκαν με ζήλο στην άσκηση του επαγγέλματος του, όπου «διέπρεψαν» βάζοντας τα θεμέλια και καλλιεργώντας τις συνθήκες που μας οδήγησαν στο σημερινό χάλι. Τώρα, αυτοί δρέπουν τους καρπούς της προσπάθειάς τους και εμείς κλαίμε, ως επιμηθείς, για την αδιαφορία μας για την παιδεία.

  Προφανώς είναι καιρός να κατανοήσουμε το τι έχει συμβεί και παίρνοντας το μάθημά μας και την ευθύνη που μας αναλογεί, να ενεργήσουμε με τρόπο, ώστε να περισώσουμε ότι μπορούμε. Να ξέρουμε, όμως, ότι είναι ένας ανηφορικός και δύσβατος δρόμος και τα αποτελέσματα του αγώνα, που πρέπει να δοθεί με επιμονή και υπομονή, θα φανούν μακροπρόθεσμα και πάντως όχι σήμερα ή αύριο.



0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Τα σχόλιά σας ...

Περισσότερα...

αρχείο

αναζήτηση


ενημέρωση με email

προσθέστε το email σας
για να λαμβάνετε ενημερώσεις
των νέων αναρτήσεων