12 Απρ 2016

Μείωση του αριθμού των βουλευτών. Θετικά - Αρνητικά. Στόχος η αποτελεσματικότητα της Ελληνικής Βουλής




Θανάσης Τσιάνος
Πολιτικός Μηχανικός - Συγκοινωνιολόγος Ε.Μ.Π.




  Η μείωση του αριθμού των βουλευτών, ως μεμονωμένο μέτρο, δεν θα συνεισφέρει σε καμία περίπτωση στην αναβάθμιση του πολιτικού συστήματος της χώρας. Γι' αυτόν το λόγο,  ο αριθμός των βουλευτών δεν θα πρέπει να εξεταστεί ως ένα αποσπασματικό μέτρο, αλλά συνδυαστικά με αλλά ριζοσπαστικότερα μέτρα, τα οποία θα επιφέρουν δημοκρατικές διαδικασίες, τόσο στην εκλογή των πολιτικών προσώπων, όσο και στη διακυβέρνηση και στο διαχωρισμό των εξουσιών.

  Το Σύνταγμα αναφέρει ότι ο αριθμός των βουλευτών, δεν μπορεί να είναι μικρότερος από 200 και μεγαλύτερος από 300. Σήμερα ο αριθμός των βουλευτών για να είναι στο άνω όριο (300) δύο πράγματα μπορεί να συμβαίνουν: είτε υπάρχει πραγματική ανάγκη για τη σωστή λειτουργία της βουλής και της καλύτερης  αντιπροσωπευτικότητας των πολιτών (οπότε και σωστά μεγιστοποιήθηκε ο αριθμός), είτε για λόγους κομματικά συμφεροντολογικούς (οπότε και κακώς μεγιστοποιήθηκε ο αριθμός).  Σε κάθε περίπτωση θεωρώ, για το εκάστοτε βουλευτικό σώμα, ότι θα είναι δύσκολο, αλλά και σίγουρα θα αποτελεί άξιο επαίνων διότι θέλει θάρρος και εντιμότητα, να ψηφίσει μείωση του αριθμού βουλευτών, διότι μειώνονται  οι πιθανότητες επανεκλογής του κάθε βουλευτή.  Αν το δει λοιπόν κανείς από πολιτική σκοπιά, η ανταπόκριση στους πολίτες θα είναι σημαντικά θετική, διότι θα δώσει το έναυσμα ότι κάτι αλλάζει, ότι δηλαδή δεν γίνονται όλα για την "καρέκλα" αλλά να, που και οι βουλευτές, ενάντια στο συμφέρον τους, δέχονται τη μείωση των εκλόγιμων θέσεων.

  Λόγω του ότι δε διαθέτω σχετική εμπειρία λειτουργίας της Βουλής, δεν μπορώ να έχω ξεκάθαρη άποψη για την αναγκαιότητα ή μη της μείωσης του αριθμού των βουλευτών. Γνωρίζω όμως, ως μηχανικός, ότι αν έχω μια αριθμητική παράμετρο, που δέχεται τιμές εντός συγκεκριμένου εύρους, τότε ο καθορισμός της εφαρμοστέας τιμής γίνεται με βάση κάποια κριτήρια. Ως βασικά κριτήρια λοιπόν θα μπορούσαν να θεωρηθούν η αντιπροσωπευτικότητα (για αύξηση της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας) και η αρτιότερη στελέχωση των επιτροπών και τμημάτων, για την καλύτερη λειτουργία της Βουλής.

  Όσον αφορά το πρώτο κριτήριο της δημοκρατικής αντιπροσωπευτικότητας επισημαίνω τα παρακάτω:
  • Το εν λόγω κριτήριο καταστρατηγείται, λόγω του μη αναλογικού εκλογικού συστήματος, της κομματικής πειθαρχίας και της "αντιπροσωπευτικής" ψήφου στη ψήφιση των νομοσχεδίων (δεν είναι δυνατόν να ψηφίζονται νομοσχέδια με 20 βουλευτές). Συνεπώς, η αντιπροσωπευτικότητα της  βουλής δεν έχει να κάνει κατά κύριο λόγο με την ποσότητα των βουλευτών, αλλά με το βαθμό της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας, που δίνεται στο βουλευτή, ώστε να μπορέσει να αντιπροσωπεύσει και να εκπροσωπήσει την τοπική του κοινωνία και τον επιστημονικό, επαγγελματικό κλάδο. Δηλαδή μία βουλή των 250 ή ακόμα και των 200 θα μπορούσε, υπό προϋποθέσεις, να είναι αντιπροσωπευτικότερη των 300.
  • Το δημοκρατικότερο και αντιπροσωπευτικότερο πολίτευμα προϋποθέτει την εκλογή των βουλευτών από το λαό. Γίνεται μεγάλη συζήτηση για  εκλογή βουλευτών με λίστα, μέτρο που πραγματικά θα βοηθούσε στον περιορισμό της πελατειακής σχέσης πολιτικού -πολίτη. Στην περίπτωση όμως, που ισχύσει το ασυμβίβαστο υπουργού -βουλευτή και μειωθεί η πελατειακή σχέση του πολίτη με την εκτελεστική εξουσία, δεν υπάρχει λόγος για εφαρμογή της εκλογής με λίστα (οι πολίτες θα επιλέγουν τους αντιπροσώπους, που θα ελέγχουν την εκτελεστική εξουσία), ούτε υπάρχει λόγος εκλογής βουλευτών επικρατείας.
  • Επίσης, δια της αρχής της ισότητας και της αντιπροσωπευτικότητας, θα πρέπει να καταργηθεί το προνόμιο της εκλογής των πρώην πρωθυπουργών. Θα μπορούσε να εξεταστεί η ένταξη τους, μαζί με διακεκριμένα στελέχη της κοινωνίας, σε ένα 2ο νομοθετικό σώμα (τύπου Γερουσίας) με συγκεκριμένες  αρμοδιότητες. Το 2ο νομοθετικό σώμα  (είναι μια λύση που θα έπρεπε να εξεταστεί)  θα μπορούσε μεν να αποτελέσει μια επιπλέον ασφαλιστική δικλείδα, ως προς την εκτελεστική εξουσία, αλλά πιθανόν να αποτελούσε τροχοπέδη και παράγοντα στασιμότητας για την κυβέρνηση και τη λειτουργία της Βουλής.
  • Λιγότεροι βουλευτές θα επιφέρουν μεγαλύτερες περιφέρειες, με  πιθανή εκλογή διαπρεπέστερων και ικανότερων ανθρώπων. Αν υποθέσουμε όμως, ότι τα διαπλεκόμενα συμφέροντα κατορθώνουν και "εκλέγουν" τον ίδιο αριθμό βουλευτών (τα δικά τους πρόσωπα), σε μια βουλή με λιγότερους βουλευτές, αυτόματα ισχυροποιούν τη θέση τους.
  • Υπάρχει βέβαια και το ρητό που λέει "Αν θέλεις να αποδυναμώσεις ένα ΔΣ τότε αυξάνεις τα μέλη του". Αντίστροφα,  η μείωση του αριθμού των βουλευτών θα επιφέρει μεγαλύτερη δύναμη στο ρόλο του κοινοβουλίου. 

  Όσον αφορά το δεύτερο κριτήριο της επαρκούς στελέχωσης της βουλής, επισημαίνω τα παρακάτω:
  • Από το 1974 έως σήμερα, ο αριθμητικός μέσος όρος υπουργών, υφυπουργών, αναπληρωτών υπουργών είναι πάνω από 40. Επισημαίνεται πως υπήρξαν μεγάλα χρονικά διαστήματα (όπως συμβαίνει και σήμερα), όπου τα μέλη της κυβέρνησης πλησιάζουν τους 50, εκ των οποίων η συντριπτική τους πλειοψηφία είναι βουλευτές. Δηλαδή αν υποθέσουμε πως από τους 300 βουλευτές, οι 40 είναι μέλη της κυβέρνησης, οι εργασίες της Βουλής διενεργούνται από 260 βουλευτές. 
  • Επίσης αν υποθέσουμε ότι η κυβερνητική συμμαχία έχει 160 βουλευτές, από τους οποίους το 25% (40 βουλευτές) είναι μέλη της κυβέρνησης, τότε το νομοθετικό έργο ουσιαστικά γίνεται από το 75% (120 βουλευτές) των κυβερνώντων βουλευτών.
  • Σε περίπτωση, που η μείωση του αριθμού των βουλευτών συνδυαστεί με το ασυμβίβαστο βουλευτή - υπουργού, τότε  ο αριθμός των βουλευτών εύκολα θα μπορούσε να μειωθεί στους 260.  Αν υποθέσουμε,  ότι σε μια τέτοια περίπτωση (της βουλής των 260)  το κόμμα ή τα κόμματα που κυβερνούν θα διαθέτουν π.χ. 140 βουλευτές, αλλά θα είναι επιφορτισμένοι μόνο με τα καθήκοντα του βουλευτή, αυτοί θα είναι περισσότεροι από τους 120 αντίστοιχους βουλευτές σήμερα  (που είναι μεν βουλευτές της κυβερνητικής συμμαχίας αλλά δεν συμμετέχουν στην κυβέρνηση). 

  Φυσικά υπάρχει και ένα τρίτο κριτήριο, της ικανότητας της βουλής, αλλά αυτό εξαρτάται από την κρίση των πολιτών να εκλέγει άξιους και ικανούς αντιπροσώπους.

  Όσο αφορά το όφελος από τη μείωση της κρατικής δαπάνης, από σχετική έρευνα μιας εφημερίδας, εκτιμάται πως η μείωση των βουλευτών από 300 σε 200, θα οδηγούσε σε εξοικονόμηση  περίπου  18 εκ. Ευρώ το χρόνο.  Αν αυτός είναι ο στόχος, το ίδιο ποσό χρημάτων θα μπορούσε να  εξοικονομηθεί από τον περιορισμό των γενικών γραμματέων (υπερβολικά μεγάλος αριθμός) ή από τον περιορισμό των υπαλλήλων της Βουλής, οι οποίοι  αυξήθηκαν δραματικά την τελευταία 15ετία.

  Λιγότεροι βουλευτές, θα επέφεραν πιο εύθραυστες αυτοδυναμίες και θα αύξαναν τον κίνδυνο εκβιασμών  βουλευτή στην κυβέρνηση.  Η θέσπιση εκλογών κάθε 4 έτη, θα μείωνε αυτόν τον κίνδυνο και θα δημιουργούσε σταθερές κυβερνήσεις, ευνοώντας κυβερνήσεις συμμαχίας. Επίσης, με την εφαρμογή του ασυμβίβαστου βουλευτή - υπουργού, θα σταματήσει ο κίνδυνος του εκβιασμού των βουλευτών προς τον πρωθυπουργό, για τη θέση του υπουργού και θα είναι στη δυνατότητα του πρωθυπουργού να  στελεχώσει την κυβέρνηση με αυτούς, που πιστεύει πως είναι πιο ικανοί.

  Μείωση στον αριθμό των βουλευτών θα επιφέρει και μείωση στον αριθμό των υποψήφιων βουλευτών και κατά συνέπεια μείωση στη διακίνηση  μαύρου χρήματος κατά τη διάρκεια των εκλογών και λιγότερες υποχρεώσεις, ως προς τη στελέχωση των κρατικών θέσεων.  Πιθανόν, η μείωση στον αριθμό των βουλευτών, θα επιφέρει σύστημα εκλογής από νομούς αλλά και από  μονοεδρικές περιφέρειες. Σε αυτή την περίπτωση και μόνο για τις περιφέρειες, θα μπορούσε να εξεταστεί, στις μονοεδρικές περιφέρειες, η κατάργηση του σταυρού από το ψηφοδέλτιο.
Συμπερασματικά, ο αριθμός των βουλευτών θα μπορούσε υπο προϋποθέσεις να μειωθεί και θα πρέπει να εξεταστεί σε συνδυασμό με άλλα μέτρα όπως το ασυμβίβαστο βουλευτή - υπουργού και η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας από τη βάση, με αυξημένες αρμοδιότητες. Πάνω σε αυτές τις δύο μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να έρθουν και να κουμπώσουν οι υπόλοιπες.


0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Τα σχόλιά σας ...

Περισσότερα...

αρχείο

αναζήτηση


ενημέρωση με email

προσθέστε το email σας
για να λαμβάνετε ενημερώσεις
των νέων αναρτήσεων